ERİŞKİN ERKEK VE KADINLARDA İDRAR KAÇIRMA

İdrar Kesesinin Çalışması:

Böbreklerin kanı süzmesi sonucunda oluşan idrar bedenden atılmak üzere idrar

yolları içinde ilerleyerek idrar kesesine ulaşır. İdrar kesesinin görevi

böbreklerden gelen idrarı toplumsal açıdan uygun bir vakit ve mekanda

boşaltıncaya kadar düşük basınçla depolamaktır. İdrar kesesinde idrarın

depolanması ve makul aralıklarla boşaltılması kendi kendini tekrar eden bir

olaylar zinciridir. Olağan bir erişkin idrar kesesinde yaklaşık yarım litre idrarı

düşük basınçla biriktirebilir. Bu sırada idrar kesesini çıkış kısmında bulunan ve

sfinkter ismi verilen kas kümesi da idrar kesesi çıkışını kapalı tutarak idrar kaçışını

engeller. İdrarın boşaltılması sırasında bir yandan idrar kesesi kasılırken, diğer

yandan sfinkter gevşeyerek idrar kesesinin ağzının açılır ve idrarın dışarı

atılması mümkün olur. İdrar kesesi yahut sfinkter bozuklukları idrar kaçırmaya

neden olabilir.

İdrar Kaçırma Formları:

İdrar kaçırma temelde 3 tipe ayrılabilir. İdrarın depolanması sırasında idrar

kesesi duvarında çeşitli nedenlerle oluşan istemsiz kasılmalar genellikle

sıkışarak tuvalete yetişememe formunda idrar kaçırmaya neden olur. Bu şekilde

idrar kaçırma “Sıkışma Tipi İdrar Kaçırma” olarak isimlendirilir. Öbür yandan

sfinkter sisteminin güçsüzleşmesi sonucunda öksürük, hapşırık üzere karın

içi basıncının arttıran hareketler idrarın kaçmasına neden olur. Bu formda idrar

kaçırma ise Gerilim Tipi İdrar Kaçırma olarak isimlendirilir. Bir öbür idrar kaçırma

şekli ise prostat büyümesi üzere idrar kesesinin çıkışında tıkanıklık yapan

hastalıklar yahut idrar kesesi güçsüzleşmesi ve kasılamaması üzere sebeplerle idrar

kesesinin boşaltılamaması ve içerde biriken idrar ölçüsünün idrar kesesinin

kapasitesini aşması sonucunda oluşan ve idrarın damla damla dışarı taşması

şeklinde oluşan kaçırmadır. Bu ise “Taşma Tipi İdrar Kaçırma” olarak

adlandırılır. İdrar kaçıran bir hastada bu 3 idrar kaçırma halinden rastgele biri

tek başına yahut birden fazla biçimi bir arada olabilir.

İdrar Kaçırma Tedavisi:

İdrar kaçırma tedavisine karar verilirken idrar kaçırma biçiminin ve altta yatan

sebeplerin ortaya konulması ehemmiyet taşır. Sıkışma Tipi kaçırmaların tedavisinde

idrar kesesinde oluşan denetimsiz kasılmaların önlenmesi kelam konusu iken, Stres

Tipi kaçırmalarda sfinkter düzeneğinin güçlendirilmesi ehemmiyet taşır. Taşma

Tipi kaçırmaların tedavisi ise idrarın idrar kesesi içinde birikmesinin önlenmesi

yani idrarın uygun formda boşaltılmasının sağlanması halinde yapılır. Bu

tedaviler ilaç yahut cerrahi tedavi biçiminde yapılabilir. İlaç yahut cerrahi tedavi

öncesinde yahut eş vakitli olarak uygulanan davranış tedavileri, günlük alınan

sıvının ölçü ve vakit olarak uygun biçimde düzenlenmesi, tuvalet

alışkanlıklarının gözden geçirilmesi ve gibisi hayat şekli değişiklikleri ihmal

edilmemelidir. Ayrıyeten hastaların büyük çoğunluğunda sfinkterin güçlendirilmesi

amacıyla pelvik taban yahut Kegel idmanları ismi verilen hareketlerin yapılması

önemlidir ve birtakım hastalarda birinci basamak olarak uygulanan tedavi sistemidir.

Hastalarda İdrar Kaçırma Formu Nasıl Belirlenir:

İdrar kaçırma tedavisi idrar kaçırma haline nazaran farklılık göstereceği için doğru

tedavinin belirlenebilmesi için her hastada idrar kaçırma halinin belirlenmesi

çok değerlidir. Hastaların büyük kısmında hastanın şikayetleri, fizik muayene

bulguları, mesane günlüğü, laboratuar testleri, idrar akım suratı ve idrar yaptıktan

sonra mesanede kalan idrar ölçüsünün ölçülmesi ve ped testi üzere kimi tetkikler

ile idrar kaçırma hali belirlenebilir. Lakin daha evvel uygulanan tedaviden fayda

görmemiş, muayene ve tetkik sonuçları ile şikayetleri uyumlu olmayan, cerrahi

tedavi planlanan kimi hastalar ve nörolojik problemlere bağlı idrar kaçıran bazı

hastalar üzere hasta kümelerinde idrar kaçırma formunun yanlışsız olarak

belirlenebilmesi için ileri tetkikler gerekebilir. Bu tetkiklerin en değerlisi idrar

kesesi doldurulup boşaltılırken yapılan müşahedeler ve oluşan basınç

değişikliklerinin incelendiği ürodinamik çalışmadır. Ürodinamik çalışma

ürodinami laboratuarında yapılır. Ürodinamik çalışma birtakım hastalar için

uygulanacak tedavi halinin belirlenmesinde ve kimi hastaların tedaviye

cevaplarının değerlendirmesinde çok kıymetli bilgiler sağlar. Ürodinamik

çalışmaya ek olarak çeşitli radyolojik prosedürler ile idrar yolları ve idrar

kesesinin görüntülenmesi ve sistoskopi denilen prosedürle idrar kesesi ve

sfinkterin kamera ile yani endoskopik olarak incelenmesi uygulanabilecek diğer

tetkikler ortasındadır.

Son Kelamlar:

İdrar kaçırma hem erkek hem de bayanlarda görülebilen ve görülme sıklığı yaş

ile artan bir problemdir. İdrar kaçırma şikayeti olan bireylerin tabibe başvurmaları

durumunda öncelikle gerekli tetkikler yapılarak idrar kaçırma şeklinin

belirlenmesi ve bunu takiben uygun tedavinin yapılması mümkündür.

Başa dön tuşu